หลายคนสงสัยเรื่องของ โช๊คหัวกลับ ผมเองเลยลองนำมาเล่าใน entry นี้ครับ
ในวงการมอเตอร์ไซต์ โช่๊คหัวกลับ จะเป็นตัว “เพิ่มราคา”ของมอเตอร์ไซต์ ดังนั้นก่อนที่เราจะต้องจ่ายเงินเพิ่ม จึงควรมีความรู้ ถึงหลักการและการทำงานของ โช๊คที่ว่านี้ก่อน

เริ่มจากมาเข้าใจระบบช่วงล่างของมอเตอร์ไซต์ก่อนครับ ที่เราคุ้นเคยกัน  ก็จะมี แบบ โช๊คก้าน (Telescopic fork) และ แบบ สวิงอาร์ม (Swingarms) ซึ่ง โช๊คห้วกลับนี่จัดอยู่ประเภทของ Telescopic fork แต่เป็นแบบ “กลับหัว” Upside-down forks หรือ Inverted telescopic fork น่ะเอง

โช๊คก้าน หรือ  Telescopic fork  ถูกคิดค้นขึ้นมาตั้งแต่ ปี 1934 โดย บริษัท Nimbus โดยหลักการทำงานของ โช๊คก้าน นี่พูดง่ายๆ ก็คือ ตัวมันจะเป็น โช๊คที่มี คอยล์สปริง อยู่ด้านใน โดยจะทำหน้าที่ ปรับตัวรถให้มีความนุ่มนวล ไม่โขยกไปตามความไม่เรียบของถนนนั่นเอง

 

ภาพส่วนประกอบของ suspension ล้อหน้า

โช๊คก้านปกติ (Telescopic fork) ด้านบนของ โข๊ค ก็จะยึดอยู่กับ Triple  tree clamp ที่เป็นตัวยึดกับ เฟรมรถ ส่วน ด้านล่างก็ยึดกับ แกนดุมล้อหน้า ส่วนที่เป็นก้านสูบ จะอยู่ด้านบน ส่วนตัวโช๊คจะอยู่ด้านล่าง ตัวก้านสูบจะต้องเรียบจะได้สามารถช่วยกันไม่ให้น้ำมันโช๊ครั่วออกมาได้ ซึ่งปกติจะต้องทำการขัดผิวให้แรียบความระเอียดเท่ากระจก (เจียรนัย) เวลาเจอถนนไม่เรียบ ตัวก้านสูบก็จะวิ่งเข้าออกในกระบอก ด้วยเหตุนี้ จึงเรียก ระบบนี้ว่า Telescopic เพราะคำว่า Telescope คือ หลักการเลื่อนเข้าเลื่อนออก แบบกล้องส่องทางไกล น่ะเอง

โข๊คก้าน Telescopic forks

โช๊คหัวกลับ (Upside-down forks)  หรือ ที่บางทีฝรั่งก็เรียกว่า Inverted forks นั้น ก็จะติดตั้งกลับกันกับโช๊คก้านปกติ โดยตัว เสื้อสูบจะอยู่ด้านบน ส่วนลูกสูบก็จะอยู่ด้านล่าง ข้อดีของ โช๊คหัวกลับ มีอยู่สองเรื่องสำคัญคือ

  1. ลดน้ำหนักของช่วงล่าง (Unsprung weight) ในทางวิศวกรรม ถ้าน้ำหนักของช่วงล่างยิ่งน้อย จะมีผลต่อการควบคุมรถได้ดียิ่งขึ้น
  2. เพิ่มความต้านทานของวัสดุต่อการเสียรูปภายใต้การกระทำของแรงบิด (Torsion stiffness) ทำให้ตัวรถวิ่งในสภาพสมบุกสมบันได้มากยิ่งขึ้น

ทุกอย่างย่อมมีสองด้าน ครับ ข้อเสียก็มีเหมือนกัน นั่นก็คือ

  1. ราคาจะแพงกว่า โช๊คก้านปกติ
  2. ถ้าน้ำมันรั่วละก็คุณสมบัติในการยุบตัวจะเสียทันที

ต่อไปนี้เวลาเห็นมอเตอร์ไซต์ก็สังเกตุดูนะครับ ว่า เป็น โช๊คหัวกลับ หรือเปล่า… แล้วก็โม้กับเพื่อนได้แล้วครับ

 

ข้อมูลนี้เป็นบทความที่เขียนขึ้นมาเพื่อเป็นความรู้ ถ้าต้องการ share รบกวน copy link ไปนะครับ เพื่อให้เครดิตต่อผู้เขียน

โช๊คหัวกลับ Upside down forks

 

==================================

ข้อมูลอ้างอิง จาก Wikipedia

 

Telescopic forks[edit]

In 1934 Nimbus was the first manufacturer to produce a motorcycle with hydraulically damped telescopic forks. Most motorcycles today use telescopic forks for the front suspension. The forks can be most easily understood as simply large hydraulic shock absorbers with internal coil springs. They allow the front wheel to react to imperfections in the road while isolating the rest of the motorcycle from that motion.

Telescopic forks on a 1969 BMW

The top of the forks are connected to the motorcycle’s frame in a triple tree clamp (otherwise known to British riders as the top yoke and bottom yoke), which allows the forks to be turned in order to steer the motorcycle.

The bottom of the forks are connected to the front axle around which the front wheel spins.

On typical telescopic forks, the upper portion, known as the fork tubes, slide inside the fork bodies, which are the lower part of the forks. As the tubes slide in and out of the body they are telescoping, thus the term telescopic forks. The fork tubes must be smooth to seal the fork oil inside the fork, and typically have a mirrored finish, though some fork tubes, especially those on off-road motorcycles, are enclosed in plastic protective sleeves, known as gaiters.

“Upside-down” (USD) forks, also known as inverted forks, are installed inverted compared to conventional telescopic forks. The slider bodies are at the top, fixed in the triple clamps, and the stanchion tubes are at the bottom, fixed to the axle. This USD arrangement has two advantages: (i) it decreases theunsprung weight of the motorcycle; and (ii) it increases torsional stiffness, which can improve handling. Two disadvantages of USD forks are: (i) they are more expensive than conventional telescopic forks; and (ii) they are liable to lose all their damping oil should an oil seal fail. USD forks are typically found on sportbikes, though the Honda Valkyriefeatured USD forks.

Advertisements